Σχετικά με την “ΠΝΟΗ”
Το πρόβλημα. Κάθε χειμώνα, η εποχική γρίπη, η COVID-19, ο RSV και άλλες αναπνευστικές λοιμώξεις προκαλούν σημαντική νοσηρότητα στην Κύπρο — χαμένες εργάσιμες μέρες, επισκέψεις σε γιατρούς, νοσηλείες, και σοβαρότερες συνέπειες για τους πιο ευάλωτους. Το υπάρχον δίκτυο επιτήρησης-φρουρών (sentinel) στην Κύπρο, που βασίζεται σε περιορισμένο αριθμό προσωπικών ιατρών που αναφέρουν κρούσματα, είναι αραιό και αφήνει ένα πραγματικό κενό στην κατανόηση του τι κυκλοφορεί και πότε.
Η προσέγγιση. Η συμμετοχική επιτήρηση είναι μια προσέγγιση που υποστηρίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και εφαρμόζεται στην Ευρώπη από το 2003. Αντί να βασίζεται μόνο σε όσους επισκέπτονται ιατρό, ζητά από εθελοντές του γενικού πληθυσμού να αναφέρουν απευθείας τα συμπτώματά τους κάθε εβδομάδα — είτε είναι άρρωστοι είτε εντελώς καλά. Αυτό αποφεύγει τη μεροληψία που προκύπτει όταν «βλέπουμε» μόνο όσους αναζητούν φροντίδα υγείας, κι έχει αποδειχθεί ότι παρακολουθεί στενά τις τάσεις της γρίπης, εντοπίζοντας την έναρξη της περιόδου αυξημένης κυκλοφορίας νωρίτερα από τις παραδοσιακές μεθόδους. Καθένας μπορεί να συμμετέχει!
Η PNOE στην Κύπρο. Η PNOE (Participatory Network for cOmmunity Epidemiological surveillance / Συμμετοχικό Δίκτυο Επιδημιολογικής Επιτήρησης στην Κοινότητα) φέρνει αυτή την προσέγγιση στην Κύπρο για πρώτη φορά, χρησιμοποιώντας το SCEPI — μια ειδικά σχεδιασμένη εφαρμογή για κινητά, με την ιδιωτικότητα στο επίκεντρο του σχεδιασμού της. Η PNOE διευθύνεται από τον Δρ. Θεόδωρο Λύτρα, Αναπληρωτή Καθηγητή Δημόσιας Υγείας στην Ιατρική Σχολή του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.
Ο στόχος μας είναι να παρακολουθούμε τις αναπνευστικές λοιμώξεις στην Κύπρο με ακρίβεια, σε βάθος, και σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, και να παρέχουμε μια ευέλικτη πλατφόρμα επιτήρησης που μπορεί να προσαρμοστεί και σε άλλες απειλές υγείας.
Τι προσπαθούμε να μάθουμε:
- Πώς μεταβάλλονται οι τάσεις της αναπνευστικής νόσησης στον χρόνο και τον χώρο στην Κύπρο, ώστε να εντοπίζουμε έγκαιρα την αυξημένη δραστηριότητα
- Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο, και ποιοι παράγοντες κινδύνου έχουν σημασία
- Πόσο καλά λειτουργούν στην πράξη τα εμβόλια της γρίπης στην κοινότητα
- Πόσοι άνθρωποι με συμπτώματα αναζητούν ιατρική φροντίδα, και από ποιόν
- Αν — και πόσο συχνά — τα συμπτώματα παραμένουν για εβδομάδες μετά την αρχική νόσηση
Πώς λειτουργεί. Οι συμμετέχοντες κατεβάζουν τη δωρεάν εφαρμογή SCEPI, δίνουν ηλεκτρονικά τη συγκατάθεσή τους, και στη συνέχεια συμπληρώνουν ένα πολύ σύντομο εβδομαδιαίο ερωτηματολόγιο για τυχόν αναπνευστικά συμπτώματα. Όσοι αναφέρουν νόσηση προσκαλούνται αν μπορούν να καταγράφουν λίγες επιπλέον λεπτομέρειες για τα συμπτώματα τους καθημερινά. Μία φορά τον χρόνο, οι συμμετέχοντες ενημερώνουν ένα σύντομο ερωτηματολόγιο για τη γενική τους υγεία και την κατάσταση εμβολιασμού τους. Όλα αυτά γίνονται από το κινητό σας — χωρίς επισκέψεις σε ιατρείο, χωρίς εξετάσεις, χωρίς ιατρικές διαδικασίες.
Τα αποτελέσματα είναι δημόσια. Όλα τα ευρήματα διαμοιράζονται μέσω ενός ανοιχτού διαδικτυακού dashboard, που ενημερώνεται τουλάχιστον εβδομαδιαία, καθώς και μέσω περιοδικών εκθέσεων και επιστημονικών δημοσιεύσεων — ώστε όλη η κοινότητα να επωφελείται από τη συνεισφορά των συμμετεχόντων.
Αναλυτικά για την “ΠΝΟΗ” (κλικ για λήψη των αρχείων):
- Το πλήρες πρωτόκολλο της μελέτης
- Ενημερωτικό φυλλάδιο συμμετέχοντα και φόρμα πληροφορημένης συναίνεσης
- Έγκριση από την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής Κύπρου (ΕΕΒΚ ΕΠ 2026.01.163)
Είστε έτοιμοι να εγγραφείτε στην “ΠΝΟΗ”?
Πατήστε εδώ από το κινητό σας: https://scepi.euc.ac.cy/in/pnoe ή σκανάρετε το QR code:
